Leeuwarder Courant op het web

In echte w‚ldpyk

De ferskes fan De HŻnekop besjonge it libben van de W‚ldpyk, fan de arbeider dy't oars net safolle hal as syn potsje bier. Mar Emiel Stoffers hal wat fan de wr‚ld sjoen.

It giet dat it slydjaget mei De HŻnekop. It trio spilet rŻnom yn Frysl‚n en sa nionkenlytsen ek fierderop. It is rŻchhouwersmuzyk, ek al brŻke se akŻstyske ynstruminten. „It soe country wurde“, seit Emiel Stoffer, sjonger, gitarist en lietskriuwer. „Ik harke in protte nei Hank Williams. Mar it wordt wat it wordt. Wy komme ek alle trij ut de metal.” Amper in jier nei de earste cd ‘Raast oan ‘e protters’ wordt der al hurd wurke oan de twadde: ‘Wanklanken fan ‘e wurkflier’. De plaat wordt op 16 july presintearre op harren eigen festival in de Westermar-sporthal yn Burgum. „In moaie hal, allinne spitich dat der mar 1500 minsken yn kinne“, seit Emiel. „Nee, serieus, ik leau der wol yn dat wy it ķtferkeapje.”
Wy sitte yn de camper anneks bandbus fan de groep, in ferboud Mercedesbuske ut ‘78. „In hŻnehok op tsjillen”, neamt Emiel it ding. Tige handich soks, de band en it ynstrumintarium passe der skoan yn en as it nedich is, kinne se nei it optreden gewoan sliepen bliuwe. „Wy binne sels faak de lesten dy’t noch oan de bar hingje, en soms sitte wy hjir noch efkes noflik nei.”
Wa’t sa nayf is om te teksten fan De HŻnekop letterlik te nimmen, soe Emiel maklik sjen kinne as in unbidige sŻplap, dy’t him deaferfeelt op it werk en gauris ientsje read snijt. Net folle fan wier. „Yn it wykein mei ‘k wol wat, mar troch de wike drink ik gjin drip. Der moat wol wurke wurde.”

Camper
Hy is eigen baas. Nei’t er wer ris yn de WW bel‚ne, besleat er om syn eigen bedriuw op te rjochtsjen: Frisian Music. Platelabel, managemint en boekingskantoar, allegearre ten geunste fan De HŻnekop. Jawis, hy kin der al fan libje. „Mar ik sis leaver dat ik foar de muzyk libje. Ik ha net safolle nedich. Ik hoech gjin hos te keapjen of sa. San bytsje alles wat ik ha sil yn dizze camper. Ik ha net folle ferlet fan gadgets of wit ik it wat.” Sa wie it altyd al, thus ek. „Us heit wie feekeapman, mar wy hiene neat. Ik hie it leafst ‚lde klean oan, sa gie dat yn Kollumersweach. Siet lekker, koest noflik mei it l‚n yn. Dat giet net mei nije skuon.” Letter siet er yn in metalbandsje. „Yn dat wr‚ldsje moat alles ek foar in skeet en twa knikkers.”
De ik-figueren yn syn ferskes binne de fleiswurden, ķtfergrutte klisjees fan de werkman ut de Fryske W‚lden. Yn nŻmers as ‘Ik bin in ‚lderwetske w‚ldpyk’ en ‘ten twa trije, ik sil dy snije’ giet it derom wel, boeke. „Dat wie net it plan, mar ja, ik praat sa en dan giet soks automatysk. Mar it sprekt oeral oan, yn de Sķdwesthoeke fine se it ek prachtich.”
Prate as in w‚ldpyk, sjonge as in w‚ldpyk. Emiel Stoffers is lykwols berne yn Uithuizen, yn it easten fan Grinsl‚n, „dÍr't hielendal neat te belibjen is”. Op syn fjirde ferhuze syn folk nei Kollumersweach. Op syn santjinde gie er al wer nei Ljouwert. „De measten bliuwe yn de W‚lden, mar ik woe wat mear aksje.”

Wurkman
In werkman is er wol. Fan syn stķdzje laboratoariumtechnyk kaam net folle, „dÍr bin ‘k fierstente rŻch foar”. Dat op syn achttjinde wurke er al op ‘e werf. Hy wie in protte aktyf as ķtstjoerkrÍft, fan de iene skipmakkerij nei it oare plak. „ik h‚ld wol fan aventuer en Űfwikseling. Fan it idee dat ik earne in pear jier bliuwe moat krij ik it al benaud. Foar de band moat ik no al optredens yn 2012 planne, mar eins h‚ld ik dÍr net fan.” Hy hal syn earen altyd goed de kost jun, wÍr’t er ek wurke. Op eltse wurkflier hast ommers wol in ‘Bronwerker’. „Lju dy’t de baas yn ‘e naad krŻpe, hin. Mar de minsken dy’t dÍr it hurdste oer raze, lykas de ik-figuer yn dat ferske, binne sels faaks de grutsten.”
Of nim no ‘Tiid foar skoft’, „sa prate de minsken op de wurkflier, dy libje nei it bakje koffie en it skoft ta”. Op it lest kriget dit nŻmer in diippere, trystige laach: ‘En it is noch lang gjin wykein / En it is noch lang gjin boufak / en ik gean noch lang net mei pensioen / en tsjin dy tiid ruk ik al nei grŻn.’
It Fryske werkfolk hal fansels ek wolris gedonder mei de froulju, en dÍr giet ‘Iets dwars’ oer. „Manliu sizze dan tsjin my: sa is it krekt, dan is se lulk mar se seit nea wat der is. Mar frouliu werkenne har der ek yn, dy sizze: dat hast goed sjoen, dy manliu ha nea yn de gaten wat deroan skeelt”.
Sokke dŻbele boaiems balde De Hunekop nijsgjirrich. Muzikaal is it miskien net altiten like heechsteand. „Hoewol, it begiint hieltyd better te stean. Mar it is al lykas mei Strawelte eartiids: de bands dy’t foar en nei harren spilen, wiene muzikaaltechnysk sjoen altiten better. Mar dy wiene Strawelte net. Us publyk binne miskien gjin echte muzykleafhawwers, mar se ha wol gefoel foar de kultuer dÍr’t wy oer sjonge. Se ride yn in truck en der stiet lis cd de hiele dei op.”

Perspektyf
Hy besjocht dy wurkmans- en rŻchhouwerskultuer fan binnen, mar tagelyk hal er in bŻtensteandersperspektyf. In pear jier lyn kaam er yn AustraliŽ tel‚ne, dÍr’t er in jier lang omswalke hal. „En ik ha ek noch in skoftke yn Thail‚n omspaand.” Ja, hoe komt in minske derby? De ferkearing wie ķt, in maat fan him gie dy kant ķt en Emiel gie mar mei. „Werkje, feestfiere, rŻnreizge. Ik ha dÍr in moaie tiid h‚n.”
Dochs wie Frysl‚n nea fier ķt syn tinzen. „Ik gong dÍr in protte om mei leren, ik wenne op in stuit sets mei seis fan sokken yn ‘e hos en ik hie in Ierske freondinne. Dat folk die my in protte tinken oan de Friezen: deselde ynstelling, de taal, ek al prate se hast gjin Gaelic meinoar, it wurkjen, de drank.” Hybegun dÍr ek op te treden, mei syn akŻstyske gitaar, as De HŻnekop. „Der song ik ferskes oer it libben fan backpackers, oer it plukken fan fruit en sa. ‘Brķnwurker’ spile ik dÍr al, dat hiel earst ‘Fruitpicker’. Tige herkenber foar dy liu. Mar it Frysk fan de wurkflier hak dÍr wol mist.”
Ienris werom sette hy al rillegau de band De HŻnekop op, mei Ljouwerter Bart Scheffers op drums en ymport Rik Alstra op kontrabas. „Wy prate onder inoar altiten Nederl‚nsk, mar op it poadium begjinne sy ek al yn it Frysk.” Dat Frysk sil him oars net sa freeslike heech. De taalpurist sil de grize oer de grouwe gean by guon sinskonstruksjes ut de rage kiel fan Emiel. Dat is syn soarch net.

Net serieus
„It l‚n dat him om sokke dingen drok makket hal fierder net folle problemen. Oer fiifhŻndert jier prate wy dochs allegearre hiel oars, Ingelsk of sa.” Dat guon minsken har steure oan de rŻchheidsgraad fan syn teksten, wol der by him eins ek net yn. „Op playback¨shows dogge lytse jonkjes ‘Ien twa trije, ik sil dy snije’. De minsken ha wol troch dat it net serieus is, dat dan kinst in protte meitsje. Yn it begiin skreau ik dy teksten om de oare jonges yn de band oan it laitsjen te krijen. Ik hie net tocht dat it sa oppikt wurde soe.”
En as immen seit dat it ek wol wat minder rŻch kin, yn de teksten? „Dan sis ik: dat meitsje ik godferdomme sets wol ķt.”

terug naar De HŻnekop

Deze pagina is bijgewerkt op